Gesprekken met de architect

Oriënterend gesprek #1

December 2024 heb ik mijn zwager kort verteld over het idee van een tuinkantoor en dat ik graag wilde dat hij voor mij uitrekende wat ik maximaal vergunningsvrij kon bouwen in de hoek van de tuin. Op oudjaarsdag tijdens het oliebollen bakken is hij aan het rekenen gegaan. Je stopt er bruine ballen in en er komt een tekening uit zullen we maar zeggen.

Tijdens het tekenen refereerde hij telkens aan ’tuinhutje’ terwijl ik in mijn hoofd een chique kantoor had. Na 3 keer tuinhutje heb ik hem licht geïrriteerd verteld dat het een tuinkantoor moest worden met hoge eisen. Nu heeft het binnen de familie/vrienden een memestatus gekregen en wordt het altijd als grapje gebruikt door mijzelf en anderen. Bedankt!

Zoals je kunt zien op de tekening is het gebouw van 48,70 m2 rechtsbovenin. Het staat in de ruimte tegen mijn garage, tegen die van buurman 1 en tegen een tuinmuur/schutting van buurman 2. Dit geeft gelijk een leuke uitdaging, want ik heb te maken met 3 verschillende hoogtes waar langs/tegen ik zal bouwen.

Ruwe first draft van het plan maken

In mijn vakantie van september 2025 ben ik gaan tekenen. De insteek was:

• Maximaal bebouwen, want die paar meter die ik overhoud zou zonde zijn
• Ruimte met weinig muren zodat ik de ruimte makkelijk kan herindelen
• Wc tegen de tuin aan zodat ik ooit nog een buitenkraan/buitendouche kan realiseren
• Keukenblok bij de wc in de buurt zodat al het water op 1 plek zou zitten
• Een indeling met een relaxgedeelte met ruimte voor een bed
• Een kantoorgedeelte voor 2 werkplekken en ruimte voor een fitnessapparaat

Zoals je kunt zien heb ik nog wat lopen spelen met de vorm. Gedachte hierbij was dat het gebouw anders te ‘bonkig’ zou staan in de ruimte. Ik heb meermaals in de tuin gestaan en blokken neergezet om het geheel uit te zetten. Dit mocht niet veel baten, want ik vond groottes van zowel het gebouw als de ruimte daarbinnen lastig in te schatten. Lastiger dan tijdens de verbouwing van onze benedenverdieping, waar de ruimte wel te overzien was en het oude meubilair aanwezig was. Ik heb dit dus even laten liggen voor de architect, want die weet hier ook wel wat van.

Ik was daarnaast ook nog helemaal niet zeker over welke materialen ik ging gebruiken. Ik dacht aan houtskeletbouw, maar ook metselen tegen de muren van mijn garage en buren was ook een optie. Wat ik hierin lastig vond was de situatie met de gebouwen rondom. Allemaal vragen voor later om te beantwoorden!

Gesprek #2 en de eerste tekeningen

September 2025 ging ik weer om tafel met mijn zwager. Ik heb hem eerst volgestopt met eten (daar gaat hij goed op) en zijn daarna begonnen.

Lichtinval

Ik pitchte mijn idee en eigenlijk meteen begon hij over lichtinval. Hij stelde voor om het toilet naar een ‘donkere hoek’ te verschuiven. Leidingen & schutbuizen leggen in de fundering is niet zoveel werk. Het grootste voordeel is dat je dan meer ruimte overhoudt voor lichtinval. De ‘relaxruimte’ werd bestempeld als gastenverblijf. Daar wil je weer meer privacy en dan toch al snel een muur over de hele lengte met een deur die je dicht kan doen. Je wil je uit het zicht kunnen omkleden en totale duisternis heeft voordelen bij films kijken en langer in bed blijven liggen.

Los hiervan had hij de gewoonte om een uitsparing bij de ramen te maken. Je kunt dan heel gemakkelijk screens wegwerken.

Materiaalkeuze

Wanden

Metselen, SIP-panelen, industriële sandwichpanelen en een damp-open/luchtdichte constructie zijn allemaal de revue gepasseerd. Al snel werd mij duidelijk dat goed isoleren belangrijk voor mij was en de architect drukte mij op het hart dat goed isoleren ook goed ventileren betekent. Damp-open heeft bijkomende voordelen zoals natuurlijke vochtregulatie en geluidsabsorptie. Het is materiaal dat dus damp naar buiten brengt en door het zachte materiaal erg goede geluidsisolatie heeft.

• Metselen is altijd een optie, maar stenen isoleren niks en vervoeren van 2 kanten vocht. Dit zou minimaal 100mm opofferen van wat isolatie had kunnen zijn in nieuwe constructie.
• SIP-panelen zijn qua kosten afgevallen, dit was niet rendabel voor een klein project.
• Industriële sandwichpanelen krijg je een soort van plastic zak isolatie en al snel onvoorziene vochtophoping als je niet uiterst goed ventileert.

Simpel gezegd, damp-open/luchtdicht was voor mij van het begin al de meest logische keuze. Ik had hier al zoveel over gezien/gelezen dat ik eigenlijk al helemaal verkocht was. Voor uitleg over damp-open/luchtdicht bouwen kun je misschien het beste even dit filmpje bekijken. Deze beste man (ja, hij zat ook in ‘Ik vertrek’) heeft een mooie uitleg.

Voor de gekozen bouwstijl heb je gevelbekleding nodig. Ons huis heeft zwart hout, dus dat ging ik ook overnemen in de boeiboorden en kozijnen. Voor de gevelbekleding uit het zicht wil ik ook in die kleur goedkope gevelbekleding vinden. In het zicht wil ik steenstrip gaan gebruiken om een natuurlijke en moderne uitstraling te krijgen.

Als alternatief noemde ik zelf nog dat verticale oranjekleurende hout dat je tegenwoordig veel ziet. Maar de architect vond dit geen goed idee. Hij ziet veel verkleuringen ontstaan. Als een deel een groot deel van de dag in de schaduw ziet en een ander deel continu zon dan krijg je dat erg snel. Verticaal hout is ook niet mooi als je huis horizontale boeiboorden en gevelbekleding heeft.

Dak

Voor het dak kies ik voor een ‘warm dak’ dat geen vochtregulatie kan doen en dus dampdicht is. Bij een plat dak is dat eigenlijk je enige optie.

• Koud dak: dakdichting -> constructie (-> luchtspouw != niet mogelijk bij plat dak) -> isolatie -> dampscherm
• Warm dak: dakdichting -> isolatie -> dampscherm -> constructie

Op een plat dak zitten dakdichting en dampscherm altijd straks tegen de volgende laag aan. Het moet namelijk waterdicht zijn. Je krijgt dan automatisch een probleem met een koud dak. Je sluit de constructie (hout) op met de isolatie en al het vocht wat er dan toch bij komt, blijft voor altijd zitten en gaat voor houtrot zorgen. Bij een warm dak heb je dit probleem niet, want met het dampscherm bescherm je je constructie tegen vocht en de constructie zit aan de binnenkant van je thermische schil.

De opbouw van het dak zie ik best vaak misgaan op bouwfora. Projecten waarbij een warm dak nageïsoleerd wordt (vaak door professionals) met isolatie tussen de balklaag. Een tool als ubakus kan je heel gemakkelijk vertellen of je eventueel een probleem veroorzaakt. Reden dat het vaak misgaat is dat er een dauwpunt ontstaat in je balklaag en vocht niet meer weg kan en condenseert. Houtrot is dan het gevolg. Minder hard stoken is leuk, maar vochtproblemen zijn vele malen erger en duurder.

Vloeropbouw

Ik ging het gesprek in met vloerverwarming/heating panels en andere mooie gedachten. De massa van de fundering gebruiken om te verwarmen en koelen. Ooit zag ik een gebouw dat zo gemaakt was dat winterzon (staat lager) op het beton kwam en de zomerzon niet. Urenlang plezier van de warmte/koelte die je erin opslaat. Wat ik natuurlijk niet bedacht had was dat dit niet rendabel is en kostbaar bij een tuinkantoor. Je hebt een losse cv-ketel nodig en het urenlange plezier is beperkt tot de tijd die ik erin zit. Het is geen huis waarin meerdere mensen heel de dag rondlopen.

Ik wist ook al dat ik de fundering en vloerplaat in één keer wilde storten. Deze kennis had ik opgepikt bij Henrie en zijn zelfbouwcursus . Het betekent dat de betoncentrale + pompwagen maar één keer hoeft te komen en dus een flinke kostenbesparing.

Beide punten maakten de vloeropbouw redelijk rechttoe rechtaan, want er hoeft geen isolatie om de fundering heen en geen vloerverwarming. Ik kan de fundering storten en vervolgens een zwevende dekvloer met daarop de vloerafwerking.

verwarmen/luchtverversing

Airconditioning die ook kan verwarmen is veruit de meest rendabele keuze in een goed geïsoleerde ruimte waar je maar een aantal uur per dag bent. Op basis van de ervaring van de architect heb ik dingen als infraroodverwarming niet verder onderzocht. Het is al snel erg duur en niet aan/uit zoals alleen een airco dat kan.

Luchtcirculatie bij goede luchtdichting is cruciaal, dus mechanische luchtverversing moet er ook in. De locaties hiervan waren ook relatief rechttoe rechtaan. Lucht uit doe je in het toilet met de bijkomende incidentele voordelen en lucht in aan de andere kant van het gebouw. Ze zijn relatief simpel te installeren en hebben vaak warmteterugwinning.

eigenwijze eis

Ik heb in voorgaande jaren veel verhalen op het internet gelezen over ontevreden klanten en situaties dat er een buitenmuur van bestaande constructies wordt gebruikt als buitenste schil voor je constructie. Bijvoorbeeld een aannemer die tegen de buitenmuur van de buren aan bouwt met isolatie. Dit gaat vrijwel altijd goed en zorgt alleen voor problemen als er ooit iets weggehaald wordt of buren ineens aanpassingen in de opbouw doen zoals isoleren.

Toch ga ik nergens aansluiten op de bestaande muren. Er komt altijd een minimale spouw van een aantal centimeter zodat beide gevels altijd ventilatie behouden. Ik vind het een gerustellende gedachte dat de damp-open structuur met zo min mogelijk bijzonderheden kan functioneren en ik wil niet afhankelijk zijn van wat de buren in de toekomst besluiten. De architect vond dit overdreven en zonde van kosten van gevelbekleding, dus vandaar de eigenwijze eis.

Na onze meeting kwam er de volgende schets uit en na wat over en weer gebel is het nog op bepaalde punten aangepast.

Kosten

Heel passend kwam mijn zwager met het advies om met deze details maar eens in een begroting te stoppen toen ik de bouw an sich (exclusief airconditioning en andere systemen) op 10-15k inschatte. In het volgende artikel kun je daar meer over lezen.

Wat nu?

Gedaan

• Damp-open / luchtdicht
• Vloeropbouw in grote lijnen
• Warm dakopbouw
• Indeling is bepaald

Volgende stap

• Ruwe begroting om te besluiten of ik nog wel door wil gaan of bang word.